İbrahim Kalın'dan yeni kitap: Ben, Öteki ve Ötesi

Serhat Ramay
469 kere okundu

Kültür-Sanat

İbrahim Kalın'dan yeni kitap: Ben, Öteki ve Ötesi - Kültür-Sanat Haberleri

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, yeni kitabı 'Ben, Öteki ve Ötesi' isimli kitabında Batı'nın özellikle İslam'a bakışını irdeliyor

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Doç. Dr. İbrahim Kalın’nın son kitabı olan "Ben, Öteki ve Ötesi" İnsan Yayınları’ndan çıktı.

Başta felsefe, bilim tarihi, bilim felsefesi, dini literatür, tarih, etimoloji, siyaset bilimi, felsefesi ve tarihi gibi daha onlarca disiplinde oldukça doyurucu ve yetkin bir ufuk turu olan Ben, Öteki ve Ötesi, siyasetin odağında boğulan bir devlet adamının sığınak arayışından çok öte, muazzam bir bilimsel çaba, zahmetli bir araştırma gerektiren bir aydın sorumluluğu ile yazılmış yetkin bir eser.

ORTAK İYİ

Kaderin şaşırtıcı bir cilvesi olarak Türkiye’nin Batı ile yoğun çelişkiler yaşadığı, hemen her gün bir Batılı başkentten veya liderden Türkiye’ye ve İslam dünyasına dönük akıl dışı suçlama ve iftiraların dile getirildiği bu süreçte yazar, tam da İslam’ın temel düsturlarına uygun biçimde ‘ortak iyiye’ dönük iddialı bir medeniyet perspektifi çiziyor:

“Batı ve İslam tarihini bir çatışmalar tarihi olarak okumak eksik bir okumadır, onlarca çatışma örneğine ve buna dair bolca malzemeye rağmen Batı ile İslam tarihinde şaşırtıcı işbirlikleri, yakınlaşmalar, reel politik zorunluluklar sonucu gerçekleşen ittifakların yanı sıra, ortak iyinin inşası, bir arada yaşama kültürü İslam-Batı ilişkilerine anlamlı derinlikler de kazandırmıştır.”

İslam’ın mübarek mesajının içkin olduğu, bütün yerleşik tezlere yönelik ‘büyük özgüven ve büyük meydan okumaya’ karşın Müslüman toplumların yaşamakta olduğu umutsuzluk ve öfke halinin sebeplerini adeta bütün İslam tarihi ve Batı tarihi üzerinde derinlikli bir araştırma, yeter miktarda bilgi, belge ve yetkin bir analiz ile önümüze koyuyor Kalın:

“İslam dünyasının ben tasavvuru klasik dönem ile modern zamanlar arasında esaslı farklar içerir. Özgüven ile Yahudi ve Hıristiyan topluluklara hukuki statüler tanıyan bir tasavvurdan, Batılı sömürge sürecine verdiği doğal tepkilerle kırılgan, umutsuz ve öfkeye mahkum bir ben tasavvuruna savruldu.”

Öte yandan Batı’nın sömürgeciliği meşrulaştırmak için dayattığı sözde medenileştirme, şimdilerde demokrasi götürme projelerinin Batı’yı içine sürüklediği çıkmazları da yine Batılı kaynaklardan doyurucu örneklerle okuyucunun önüne seriyor:

“Batı’nın sömürgeci kolonyalist yaklaşımının bıraktığı en önemli ve kalıcı unsur: Medenileştirilmeye muhtaç öteki olarak ‘Doğu ve İslam’ olmuştur.

Sadece İslam değil, Hindistan’dan, Afrika’ya, Asya’dan Amerika kıtasındaki onlarca kültüre ve kadim medeniyete, neredeyse kendi dışındaki her şeye çocuksu bir barbarlıkla yönelme ve tanımlama, medenileştirme misyonu, bugün de Batı’nın doğuya dönük siyasetinin temel izleğidir.”

"BATI'NIN İSLAM ALGISI ÇOK KARMAŞIK BİR AĞ TARAFINDAN ÜRETİLİYOR"

Yazar kitabı boyunca, Müslümanların Batılılarla ilk karşılaşmalarından başlayarak, zirve örnekler olan Endülüs ve Kudüs’ün fethi ile sonuçlanan haçlı seferleri boyunca, iki dünya arasındaki etkileşimi, neredeyse panoramik bir etkileyicilikte ortaya koyar:

“Bu iki toplumun kesişen tarihleri, aynı zamanda iki algılama biçiminin de tarihidir, gerçek ile efsanenin, olgu ile algının, kimlik ile imajın, hakikat ile tahayyülün iç içe geçtiği bir tarih.”

En fasih ifadesi ile yazar kitap boyunca okuru ‘iki dünyanın tarihini birbirleri ile kesiştiği noktalarda anlamaya çalışmaya’ davet ediyor: “Batı’nın İslam algısı, medyadan sinemaya, akademiden araştırma kuruluşlarına, edebiyatçılardan siyasete, lobi şirketlerinden farklı dallardaki uzmanlara uzanan onlarca farklı disiplin tarafından inşa edilen çok karmaşık bir ağ tarafından üretilmektedir.

Aynı şekilde İslam dünyasının da Batı tasavvurunun problemli yönleri var. Öteki algısı, kişi ve toplumun ben tasavvuruna sıkı sıkıya bağlıdır.”

MÜTEMMİM CÜZ AMERİKA

Batı kavramının mütemmim cüzü olan Amerika, kitapta çok ilginç detaylar eşliğinde ayrıca ele alınmış. Özellikle Haci Ali/Hi Jolly öyküsü şayan-ı dikkattir:

“Batı’nın ötekileri olarak kurgulanan bütün mitler, aynı zamanda Batı tasavvurunun temel kaynaklarını oluşturur.

Özellikle Amerika tarihi bu konuda zengin kaynaklarla doludur. Buna dair tarih bu güne değin yazılamadıysa nedeni kaynak, bilgi, belge eksikliği değil, Avrupa ve Amerika tarihine hala Avrupa merkezci bir bakışla bakılıyor olmasından kaynaklanıyor.”

Kitabın sonuna da okur için harika sürprizler de hazırlanmış. Endülüs Müslümanlarının Sultan Bayezid’e yazdıkları acı dolu şiir/mektup, Er-Rundi’nin Feryadname adlı Endülüse Ağıt şiiri, Sultan Abdulhamid ile Ben Hur romanının yazarı Lew Wallace arasındaki dostluğa dair ince bir anı/gözlem, bu çaplı eseri bitirenlere yapılmış bir ikram gibi.

Doç. Dr. İbrahim Kalın yazdığı eserler, müzik konusunda yaptığı çalışmalar ile genç bürokrat ve siyaset adayı gençlere harika bir örneklik sunuyor; sorumlu bir aydın, Anadolu İslam kültürünü sindirmiş bir ozan ve başarılı bir diplomat, bürokrat olarak gündeliğin hayhuyu içinde boğulmadan kalıcı işler de yapabilmenin örnekliğini.


Kültür-Sanat Haberleri

Yorum